Ruimtelijke plannen enkelbestemming kaart maken zoals WMS

Wij zijn grootgebruiker van de ATOM download van ruimtelijke plannen. Wij hebben een vraag over de manier van modellering van ruimtelijke plannen.

Wij gebruiken de vector data van de Enkelbestemming tabel veelvuldig om allerlei analyses mee te doen gerelateerd aan bv bedrijfsdata, percelen, panden etc. Dit doen we in een PostGIS database waarbij we een grote hoeveelheid views gebruiken om data te combineren.

Nu lukt het niet echt goed om een eenduidige, landsdekkende versie te creëren van de enkelbestemming tabel, waarbij op elke locatie duidelijk is wat de bestemming is. Dit heeft met name te maken met de verschillende bestemmingsplannen die op dezelfde plek actief kunnen zijn.

In feite ben ik op zoek naar dezelfde representatie als de WMS genereert, maar dan met vector data. Dit toont wat ons betreft aan dat het wel mogelijk is.

Wij filteren al op planstatus ‘vastgesteld’ en ‘onherroepelijk’. Echter met name als er sprake is van een herziening, voegt de gemeente niet altijd dekkende enkelbestemming data bij het herziende plan. Hoe kunnen wij een dataset genereren waarbij geen overlap is, en voor elk punt in Nederland duidelijk is wat de bestemming is?

Kunnen jullie mij vertellen hoe dit aangepakt dient te worden?

Precies vanwege het gebrek aan een dekkende laag enkel bestemmingen bij herziening en heb ik een jaar of wat geleden een best ingewikkeld Python script gemaakt dat de publicatiedatum en plannaam koppelt aan de enkel bestemming.
Vervolgens moest ik nog wat stappen zetten om te bepalen welke enkel bestemming de meest recente is en die geometrie behouden.
Tenslotte kan het voorkomen dat een groot enkel bestemmingvlak in een herziening gedeeltelijk is herbestemd naar een andere functie. Dan moet dat grotere vlak dus ingeknipt worden met die herziening.

Indertijd heb ik er best wat uurtjes ingestoken en werkt het nog maar houtje-touwtje. Nu met Claude.ai zal het een stuk sneller te programmeren zijn.

Heb je genoeg zo? Python + claude.ai of wil je een keer teamsen?

goedemorgen! dank voor je reactie.

ik heb in middels iets dergelijks werkend maar dan met een SQL materialized view pipeline. Wat nog een flink aantal ingewikkelde stappen zijn, vooral ook om het performant te krijgen. Komt grofweg hierop neer

  • bestemmingsplangebieden selecteren die vastgesteld of onherroepelijk zijn EN meer dan 0 gekoppelde enkelbestemming hebben
  • bestemmingsplangebieden filteren zodat er a) slechts 1 100% dekkend plan is en b) alleen nieuwere niet-dekkende plannen zijn
  • voor alle bestemmingsplannen die overlappen, de overlaps opzoeken
  • enkelbestemmingen die onderdeel zijn van bestemmingsplannen die overlappen worden gesneden zodat alleen de nieuwste over blijft
  • deze worden samengevoegd met alle plannen zonder overlap

Zou je denken dat ik iets mis?

Vriendelijk aanbod om eens te teamsen - als je daar voor open staat zou ik dat wel waarderen! het is complex genoeg dat een tweede set ogen niet zo gek is

Wat het nog complexer maakt is dat het voor ons ook nodig is de omgevingsplannen nieuwe stijl er in te integreren. Ook daar weer een hele pipeline voor gebouwd.

Van een “SQL materialized view pipeline” heb ik dan weer geen verstand. Ben benieuwd naar wat het is en de voor en nadelen.

Als je toevallig een extract hebt of kan maken van/in de gemeente Haarlemmermeer, kunnen we onze overeenkomsten en verschillen bekijken.

Wat je mogelijk nog mist zijn de dubbelbestemmmingen, functieaanduidingen, bouwvlakken en maatvoeringsvlakken.

Daarna wilde ik je inderdaad ook vragen of je toevallig al van de Omgevingswet had gehoord. Dan gaat alles vast weer wat anders… Zien we tegen die tijd wel weer :slight_smile:

Ik stuur je even een prive bericht om contactgegevens uit te wisselen.

Er zijn enkele zaken waarmee rekening gehouden moet worden;

Alle gemeenten hebben vanaf 01-01-2024 al een omgevingsplan conform IMOW/STOP-TPOD, dit is het niet-tijdelijk deel. Daarnaast hebben alle gemeenten een zeer groot aantal bestemmingsplannen conform IMRO/RO Standaarden. Ook provincies en het Rijk hebben bestemmingsplannen (bestemmingsplanachtigen zoals bv inpassingsplan) waarmee rekening gehouden moet worden. Deze vormen het tijdelijk deel van het omgevingsplan. Gemeenten hebben tot 2032 de tijd om het tijdelijk deel te adopteren in het niet-tijdelijk deel.

Daarnaast mochten gemeenten in 2024 en 2025 gebruik maken van een tijdelijke oplossing, TAM-IMRO, waarmee zij omgevingswetbesluiten, met name omgevingsplannen, publiceren op basis van IMRO/RO Standaarden. Deze TAM-omgevingsplannen maken gebruik van het plantype bestemmingsplan.

De juridische werking van de bestemmingsplannen wordt geborgd middels planstatus in combinatie met dossierstatus. Als voorbeeld, de planstatus kan aangeven dat een plan is vastgesteld maar de dossierstatus kan aangeven dat het plan niet in werking is, oftewel het plan heeft geen juridische betekenis en geldt dus niet en is niet vigerend. Van dit plan moet je dus de bestemmingen negeren. In bepaalde situaties kunnen er meerdere bestemmingsplannen voor dezelfde locatie gelden, bijvoorbeeld vanwege gerechtelijke uitspraken. Het voldoet dan niet om automatisch uit te gaan van het plan met de laatste datum.
Enkelbestemmingen kun je ook niet los zien van dubbelbestemmingen. Als voorbeeld, een enkelbestemming wonen overlapt gedeeltelijk met een dubbelbestemming archeologie. Deze dubbelbestemming kan een extra restrictie opleggen zoals dat er niet dieper gegraven mag worden dan 30cm. In dat geval mag je in een deel van enkelbestemming wonen wel dieper graven dan 30cm en in het andere deel weer niet.
Zie ook de website van Geonovum over RO Standaarden; RO Standaarden – Ruimtelijke Ordening | Geonovum. Hier is ook meer informatie te vinden over TAM-IMRO.

Alle gemeenten zijn al volop bezig met het verder opbouwen en uitbouwen van hun omgevingsplan. In steeds meer gevallen hebben zij al de informatie van een of meerdere bestemmingsplannen geheel over genomen. Dan mag de gemeente het bestemmingsplan verwijder, echter dat doen ze niet altijd. In andere situaties is slechts een deelgebied van een bestemmingsplan over genomen (maar wel met alle regels van dit gebied) in het omgevingsplan, dan kan de gemeente de (omgevings)pons toepassen. Middels deze pons wordt een deel van het bestemmingsplan buiten werking gesteld. Deze pons is onderdeel van het omgevingsplan, dus STOP-TPOD. Daarnaast kan een gemeente ook een beperkt aantal regels uit het bestemmingsplan(nen) hebben over genomen in het omgevingsplan, bv een specifiek thema. In dat geval moeten zowel omgevingsplan als bestemmingsplan(nen) geanalyseerd worden.
Meer informatie is te vinden op de website van IPLO; https://www.iplo.nl.

Ten behoeve van Regels op de kaart (onderdeel Omgevingsloket) en andere gebruikers van DSO-LV is er een aparte API ontwikkelt, dit betreft ‘Omgevingsinformatie ontsluiten’. Versie 2 is momenteel beschikbaar en deze wordt steeds verder uitgebreid. Deze API geeft de gebruiker meer duidelijkheid over het samenspel van de juridische werking binnen een afgebakend gebied maar wel van omgevingsplannen met alle bestemmingsplannen.
https://developer.omgevingswet.overheid.nl/api-register/api/omgevingsinformatie-ontsluiten/

dank voor je handreiking, ik kom zo snel mogelijk even bij je terug.

Wij maken een standaardapplicatie, en het updaten van alle data gebeurd wekelijks/maandelijks, daarom is een continuous delivery pipeline wel noodzakelijk. Vandaar alle SQL views.

En ik heb inderdaad vergelijkbare structuren voor alle andere tabellen.

Dank Merijn, fijn dat je even mee kijkt!

De info over dossier status had ik nog niet scherp. In onze database zie ik deze waarden en aantallen daarvan:

|deels in werking|62427|
|deels onherroepelijk in werking|303738|
|geconsolideerd|90856|
|geheel in werking|141062|
|geheel onherroepelijk in werking|1713273|
|in voorbereiding|94334|
|niet in werking|5805|
|vastgesteld|144067|
|vervallen|37437|

dat wil zeggen van de 2.6 mln records zijn er 37.000 die een status vervallen hebben. dit lijkt mij te weinig, dus waarschijnlijk vullen gemeenten de status niet altijd even goed in dan? In elk geval heb ik nu een systeem waarbij het nieuwste plan met >99% enkelbestemming-dekking geselecteerd wordt, en alle daarna volgende plannen (met minder dan 99% dekking dwz de correcties). Het lijkt mij dat dat goed gaat dan?

Met betrekking tot omgevingsplannen, wij hebben hier een mapping die de bestemmingsplannen ‘converteert’ naar omgevingsplannen (enkelbestemmingen naar Functie, bouwvlakken naar Bouwvlak, maatvoeringen naar omgevingsnormen etc etc), en op die manier voegen wij de bestemmingsplannen en omgevingsplannen samen. Ik weet dat het niet altijd 100% goed gaat bv als een gemeente geen gebiedsaanwijzingen gebruikt voor functies, maar het is beter dan niets.

Overigens gebruik ik de Ponsen om een beetje zicht te houden op hoe ver gemeentes zijn met het overstappen (e.g. als er ergens een pons is, is er geen bestemmingsplan meer in werking), en daar lijkt het nog wel wat sporadisch te zijn? Of mis ik dan iets.

Hoi Erik,

De juridische werking van plannen in een dossier wordt bepaald door combinatie planstatus-dossierstatus.

In de PRTRI (5.7) van de RO-Standaarden tref je de verschillende dossierstatussen aan inclusief de betekenis; Praktijkrichtlijn Toegankelijkheid Ruimtelijke Instrumenten 2012 (PTRI2012) 1.8
Op hoofdlijnen;
• ‘geheel/deels onherroepelijk in werking’ heeft betrekking op de juridische betekenis, deze hebben dus geheel of gedeeltelijk juridische betekenis.
• ‘geheel/deels/niet in werking’ heeft betrekking op een gerechtelijke uitspraak en kunnen op termijn juridische betekenis krijgen.
• ‘vervallen’ waarnaar jij refereert heeft betrekking op het historisch aanmerken van plannen. Dat kan (1) het gevolg zijn van een gerechtelijke uitspraak, (2) omdat het plan inmiddels is vervangen door een ander plan of, in speciale/uitzonderlijke situaties, om (3) een andere reden waarbij het bevoegd gezag iets kenbaar wil maken.
Historisch aanmerken gebeurt voornamelijk ten gevolge van (1), meestal omdat Raad van State in hun uitspraak vermeld wat het bevoegd gezag moet wijzigen en dat ze dit herleidbaar moeten uitvoeren en publiceren. Situatie (2) komt niet heel veel voor omdat het bevoegd gezag ook kan volstaan door het complete plan(dossier) te verwijderen. Echter dat doen ze niet altijd en is ook niet verplicht. Soms heeft het bevoegd gezag een specifieke reden om iets inzichtelijk te maken en dan kunnen ze van deze dossierstatus gebruik maken, feitelijk is dat dan optie (3).

Met betrekking tot omgevingsplannen is het eigenlijk niet mogelijk om een algemene mapping te maken voor omzetten bestemmingsplannen naar omgevingsplan(nen). Per gemeente maar ook per plan/gemeente kunnen er verschillen zijn. Als het wel mogelijk was om een goede mapping te maken dan hadden wij, en/of alle gemeenten, dat zeker gedaan en was de gehele transitie een stuk eenvoudiger geweest, hoewel de grootste complexiteit vooral zit in de regels en voorschriften.

Tot slot de pons. Bij het omzetten naar het omgevingsplan kan een gemeente verschillende tactieken gebruiken;
(A) Een afgebakend gebied 100% omzetten. Dit houdt in alle informatie van dit gebied van alle bestemmingsplannen (en aanverwante plannen). Na afronding kan de pons ingezet worden voor het afgebakend gebied. Het is dus niet verplicht om de pons toe te passen. Advies aan gemeenten is om alle bestemmingsplannen welke geheel binnen het ponsgebied vallen te verwijderen uit hun manifest. Echter ook dit is niet verplicht.
(B) Een afgebakend gebied <100% omzetten. Dit houdt in een deel van de informatie van dit gebied (of deelgebied), ongeacht of dit van 1 bestemmingsplan is of van alle bestemmingsplannen die overlappen met het afgebakende gebied.
In de praktijk zien wij dat gemeenten vooral met (B) bezig zijn maar in speciale gevallen ook (A) toepassen. De verwachting is dat het inzetten van de pons (A) geleidelijk aan sterk gaat toenemen, maar wel in combinatie met (B).